Bohaterki Drugiego Planu – Nelly Bly
W Muzeum Zabawek wierzymy, że historie niezwykłych postaci potrafią inspirować – zarówno dzieci, jak i dorosłych. Dlatego zapraszamy Was do poznania niezwykłych historii kobiet, które pozostawały w cieniu wielkich nazwisk i wielkiej historii, choć ich działalność miała realny wpływ na życie dzieci, edukację i kulturę.
Pierwszą bohaterką, której historię chcemy Wam przytoczyć, jest Nelly Bly – jedna z najbardziej znanych amerykańskich dziennikarek XIX wieku oraz pionierka dziennikarstwa śledczego.
Jej fascynujący życiorys inspirował kolejna pokolenia odkrywców, pisarzy, ale również twórców zabawek.
Na wystawie “Pozdróże małe i duże” zaprezentowaliśmy grę planszową „Dookoła świata. Nellie Bly” (Nowy Jork, USA, koniec XIX w.), sakwojarz podobny do tego, z którym podróżowała Nellie oraz fragmenty tekstów prasowych.
Dzisiaj również inspiruje wielu twórców. Zespół Muzeum Zabawek w Krakowie, we współpracy z krakowskimi artystami, stworzyli dwa filmy promujące wystawę czasową, w których główną bohaterką jest właśnie Nellie!
„Nellie Bly – Muzeum Zabawek w Krakowie”
„Poznaj niesamowitą historię Nellie Bly w Muzeum Zabawek w Krakowie”
Kim była Nellie Bly?
Nellie Bly, a właściwie Elizabeth Jane Cochran, urodziła się 5 maja 1864 w Cochran’s Mills w Pensylwanii (USA).
Początki kariery dziennikarskiej
Młoda Elizabeth studiowała krótko w Indiana Normal School (obecnie Indiana University of Pennsylvania), jednak z powodu braku pieniędzy musiała przerwać naukę. Jej kariera rozpoczęła się w 1885 roku. W wieku 20 lat Nellie pod wpływem oburzenia napisała do redakcji gazety w Pittsburgu anonimową odpowiedź (podpisaną “Lonely Orphan Girl”) na artykuł dowodzący, że kobiety nadają się przede wszystkim do rodzenia dzieci i prowadzenia domu. Zaintrygowany redaktor napisał w gazecie odpowiedź zachęcającą autorkę do odwiedzenia redakcji. Zaskoczony młodym wiekiem Nellie, ale też jej elokwencją, zaprosił ją do współpracy. Chwilę później przyjęła pseudonim „Nellie Bly” (od piosenki Stephena Fostera), ponieważ dziennikarki nie występowały wówczas pod swoimi nazwiskami. Pisała głównie o sytuacji kobiet pracujących w fabrykach, nierównościach społecznych i biedzie. Napisała kilka śledczych materiałów dla Pittsburgh Dispatch, zanim przeniesiono ją do redakcji kobiecej. Inicjatywa dziennikarstwa śledczego zawsze wychodziła od niej.
Dziennikarstwo pod przykrywką
Największą sławę przyniosła jej praca dla nowojorskiego dziennika New York World, wydawanego przez Josepha Pulitzera. W 1887 roku, aby ujawnić nadużycia w szpitalu psychiatrycznym na Blackwell’s Island w Nowym Jorku, celowo upozorowała chorobę psychiczną i została tam umieszczona jako pacjentka. Po dziesięciu dniach opisała dramatyczne warunki panujące w placówce w reportażu “Ten Days in a Mad-House”. Był to jeden z pierwszych przykładów skutecznego dziennikarstwa śledczego w USA. Dziennikarstwo “pod przykrywką” stało się jej specjalnością.
Podróż dookoła świata
W 1888 postanowiono, że „New York World” zorganizuje podróż dookoła świata na wzór powieści Juliusza Verne’a “W 80 dni dookoła świata”. To zadanie przydzielono Nellie Bly. 14 listopada 1889 wyruszyła z Nowego Jorku. Podróż zakończyła po 72 dniach, 6 godzinach i 11 minutach, bijąc rekord fikcyjnego bohatera Phileasa Fogga. Wówczas był to rekord świata okrążenia Ziemi. Ponadto, była pierwszą kobietą, która podróżowała dookoła świata bez towarzystwa mężczyzny. Stała się wzorem dla wielu kobiet z jej pokolenia.
Życie prywatne i działalność biznesowa
W 1895 roku wyszła za mąż za milionera Roberta Seamana, właściciela firmy przemysłowej. Po jego śmierci w 1904 roku przejęła zarządzanie “The Iron Clad Manufacturing Company”. Wprowadziła radykalne zmiany, które obejmowały między innymi zniesienie pracy akordowej dla wszystkich pracowników, budowę centrum rekreacyjnego, utworzenie klubów myśliwskich i wędkarskich oraz bibliotekę dla pracowników. Niestety, jej dobre intencje i radykalne reformy zostały przyćmione przez brak wiedzy na temat metod bankowych i rachunkowości handlowej, a firma zbankrutowała.
Korespondentka wojenna
Podczas I wojny światowej wyjechała do Europy jako reporterka. Relacjonowała wydarzenia z frontu wschodniego i była jedną z pierwszych kobiet korespondentek wojennych.
Ostatnie lata
Po powrocie do Nowego Jorku wróciła do dziennikarstwa. Pisała m.in. o problemach społecznych, adopcji dzieci i prawach kobiet. Zmarła 27 stycznia 1922 roku w wieku 57 lat na zapalenie płuc.
Jeśli chcecie poznać więcej szczegółów i opowieści z życia tej fascynującej postaci, polecamy serdecznie lekturę książki „Niezwykłe życie Nellie Bly. Dziennikarka, która wyprzedziła epokę” autorstwa Nicoli Attadio.
Autorka tekstu: Patrycja Zagaja